سلام بر آبان‌گان

نوشته شده توسط : محمد منتظری در تاریخ : ۱۳۸٧/۸/۱٠و در ساعت :۳:۱٩ ‎ق.ظ

آبانگان

امروز روز آبان از ماه آبان است (ده/هشت/هشتاد و هفت). تقارن روز هم‌نام با همان ماه، عید است. آبان منسوب است به "اَرِدوی سورَهَ اَناهیتا" یا آن ایزد بانویی که ما آن را ناهید می‌نامیم (آناهیتا/اناهید/ناهید).

"اَن" پیشوند نفی است (نه تنها در زبان پهلوی که در زبان ودایی هم چنین است، مثل آتمن و نفی آن اَناتمن) "آهیتا" به معنی چرک پلید و ناپاک است (در فارسی امروز آهیتا همان آهو است). پس آناهیتا یعنی نیالوده، پاک و بی‌آلایش. آناهیتا ایزد بانوی موکل بر آبها‌ست.

این روزی‌است که در آن "فریدون" بر "ضحاک" چیره گشت و آبان‌روز از آبان‌ماه، نمادی‌است از برتری و تفوق درستی بر نادرستی و بی‌داد.

برهان قاطع می‌نویسد: "در آبان‌روز از آبان‌ماه، مرد و زن به آب درآیند و خود را به آن شستشو دهند، نه به آن اندازه که آب زیادی آلوده گردد، و این کرده را بر خود مبارک و شگون می‌دانند."

اکنون که این مطلب را می‌نگارم، آبان‌روز از آبان‌ماه، باران پشت پنجره‌ی اطاقم به شیشه می‌زند، مهمان‌نوازی می‌کنم، پنجره را می‌گشایم و بفرما می‌زنم:

ای روز روشنایی و درستی، ای آبان‌گان، خوش آمدی.