خجسته باد آذرگان

نوشته شده توسط : محمد منتظری در تاریخ : ۱۳۸٧/٩/۱٠و در ساعت :۳:۳۳ ‎ق.ظ

امروز روز نهم (آذر روز) از ماه آذر است، نزد ایرنیان جشنی‌ست از برای تقارن این دو آذر. به درستی ایرانیان را آتش‌پرست می‌دانند. واژه پرستیدن از ریشه‌ی پریستاری می‌آید. "پر" [یا همان پئیری] به معنای پیرامون است و "ایستا" از ریشه‌ی ایستادن می‌آید، بنابراین پرستاری یا پرستیدن به معنای "در پیرامون ایستادن" است. پس ایرانیان در پرستش آتش (پیرامون آتش ایستادن) خدا را نیایش می‌کردند. (بقیه در ادامه مطلب)

آذرگان


آثر، آتر، آتور و اَترش از ریشه‌های کلمه آتش بودند که رفته رفته "ر" از آن افتاده است و اَترش تبدیل به آتش شده، چنان‌که ارشک به اشک.

آتش یکی از چهار عنصر مقدس "آب"، "آتش"، "باد" و "خاک" نزد ایرانیان است.

ایرانیان از دیرباز سه آتش را می‌شناسند:

1) آتش آذر فرنبغ: این آتش از آن موبدان بوده است.

2) آتش آذر گشنسپ: آتش ویژه پادشاهان و ارتشتاران و رزم‌آوران. از این رو است که آتشکده‌های آذر گشنسپ، از دارایی‌های هنگفت برخوردار بودند.

3) آذر برزین مهر: آتش برزیگران و شبانان.

بدیهی‌ست که این سه آتش‌گاه و آتشکده‌های وابسته، در دوران ساسانی به اوج جلال و شکوه خود رسیده بودند، چرا که ساسانیان با گسترش آن سعی در مشروعیت بخشیدن به حکومت خود داشتند. این در حالی است که اشو زردشت در هیچ جا از گات‌ها تاکید یا اشاره‌ای به پادشاهان و اشراف نکرده، در مقابل به ستایش برزیگر و برزیگری پرداخته:

"این را می‌پرسم، چه چیز است سزای کسی که از برای دروغ پرست شهریاری فراهم کند. _از برای آن بد کنشی، ای اهورا، که مایه‌ی زندگی خویش نیابد، جز به آزار چارپایان و کارگران کشاورز راست‌کردار؟"

با این‌که بین آذر (آتش) و میترا (مهر یا خورشید) خویشاوندی برقرار است، اما همواره بزرگترین آتشکده‌های ایران باستان، معابد آناهیتا، ایزد بانوی موکل بر آب‌ها بودند. مانند معبد‌های شوش، همدان، شیز، کنگاور، استخر و سروستان.

جشن آذرگان در اول فصل سرما، در خانه‌های ایرانیان برپا می‌شد که در آن آتشی بزرگ می‌افروختند و خداوند را ستایش می‌کردند.